KWS

SETVA

Nakon kvalitetno obavljene predsetvene pripreme zemljišta može se pristupiti izvođenju setve. Setva kukuruza je veoma značajna operacija kojoj treba posvetiti puno pažnje. Pre svega treba izabrati odgovarajući hibrid za određeno proizvodno područje, odrediti željenu gustinu useva u zavisnosti od primenjenih agrotehničkih mera i agrekoloških uslova gajenja kao i odrediti vreme i dubinu setve jer su sva ova pitanja veoma važna da bi se ostvarili visoki prinosi kukuruza i suncokreta.

Vreme i dubina setve

Setvu kukuruza bi trebalo otpočeti kada se zemljište na dubini setvenog sloja zagreje na oko 10 - 12 oC što uz povoljnu vlažnost zemljišta omogućava nicanje za 10-ak dana. U većem delu našeg proizvodnog područja optimalnim rokom za setvu smatra se period između 10. i 25. aprila. Pokazalo se da je u pojedinim rejonima setva kukuruza moguća i u prvoj dekadi aprila što omogućava da se postignu visoki prinosi, uz raniju berbu/žetvu sa manjim procentom vlage a i da se obrada i priprema zemljišta za pšenicu obavi blagovremeno. Ali ranija setva nosi i određene rizike jer postoji opasnost od kasnih prolećnih mrazeva, te je potrebno voditi računa o srednjim dnevnim temperaturama vazduha ali i temperaturi zemljišta, kao i pratiti vremensku prognozu za naredni period. Setvu suncokreta bi trebalo početi kada temperatura zemljišta dostigne 4 - 5 oC, što u našim klimatskim uslovima obično predstavlja kraj marta i početak aprila. Kasnija setva pomera vreme nalivanja i sazrevanja zrna i skraćuje dužinu vegetacije što dovodi do smanjenja prinosa.

Od 2000. godine u oblastima Zapadne Evrope i Mediterana došlo je do pomeranja vremena setve ka ranijim rokovima. Zbog klimatskih promena, cilj je da se izbegne nedostatak vode u kasnijiim fazama razvića, a u nekim zemljama kao što je Italija da se izbegne napad nekoliko generacija kukuruznog plamenca. Takođe, malih pomeranja u rokovima setve ima i u Centralnoj i Istočnoj Evropi ali i u SAD gde je setva pomerena za 10 dana u poslednjih 20 godina.

U Srbiji kompanija KWS u sklopu Tehnološkog parka realizuje oglede sa različitim vremenom setve ( grafikoni dole nize )

U normalnim uslovima vlažnosti površinskog sloja zemljišta dubina setve kukuruza treba da iznosi 5 - 7 cm i setvu ne vršiti na velikoj dubini pogotovu na teškim i hladnijim zemljištima, dok na lakšim zemljištima može da iznosi 6 - 8 cm. Polaganje semena suncokreta u zemljište trebalo bi izvršiti na dubinu od 4-5 cm.

Zemljište koje čini posteljicu semena mora da bude pripremljeno tako da bude sitnozrnaste ili praškaste strukture. Prisustvo krupnijih zemljišnih agregata je nepoželjno jer može uzrokovati neujednačeno nicanje. Neujednačeno nicanje kukuruza za posledicu ima probleme u primeni mera nege useva. Na lakšim zemljištima u uslovima izrazito sušnog proleća (kada je površinski sloj zemljišta isušen do 8 cm) može se izvršiti ulaganje semena i nešto dublje (da seme dođe u dodir sa vlažnim zemljištem), čime se omogućava njegovo blagovremeno i nešto ravnomernije klijanje a samim tim i nicanje.

IMG_3963.jpg

Gustina setve

Visoki prinosi kukuruza i suncokreta se mogu ostvariti samo uz postizanje optimalne gustine odnosno optimalnog broja biljaka po jedinici površine. Na proizvodno pogodnijim zemljištima i u uslovima intenzivne agrotehnike možemo gajiti veći broj biljaka odnosno treba planirati veću gustinu useva, a samim tim i veći prinos.

Oblik vegetacionog prostora nema značajnijeg uticaja na prinos i kod nas međuredni razmak iznosi 70 cm, dok razmak u redu zavisi od samog hibrida i preporučene gustine kao i od kvaliteta semena.

Svako smanjenje broja biljaka od optimalnog dovodi do smanjenja prinosa jer je gustina useva jedan od osnovnih preduslova za postizanje visokih i stabilnih prinosa.

Gustina setve mora biti prilagođena hibridu koji se seje, njegovim karakteristikama i dužini vegetacije. Poznavanje ovih podataka, pomoći će u odabiru optimalne gustine setve. Optimalna gustina setve omogućava određenu sigurnost kada je u pitanju dobijanje sigurnijeg prinosa u različitim uslovima proizvodnje (i u suši i u normalnim uslovima vlažnosti zemljišta).

Optimalna gustina utiče . na formiranje povoljnije mikroklime u samom usevu kukuruza. Na taj način se smanjuje izloženost zemljišta direktnim sunčevim zracima i zagrevanju, a na taj način smanjenju ispravanja vode iz zemljišta (evaporacija). Raspored biljaka u poljupri optimalnoj gustini omogućava nižu temperaturu i bolju regulaciju ispravanja vode iz biljaka (transpiracija) u odnosu na polje gde je veće rastojanje između biljaka i potrošnja vode kod svake pojednične biljke je veća.

Brzina setve

Pored odgovarajuće pripreme zemljišta za setvu, veliki značaj na ravnomernost setve ima i brzina i kvalitet sejalice.

Brzina setve ne sme biti preko 6 km/h, jer se onda javljaju problemi sa programiranom dubinom setve i distribucijom semena. Na taj način može biti posejano 10% manje biljaka.

Nejednaka dubina setve može uticati na nejednako nicanje biljaka, a biljke koje su nikle sa nekoliko dana zakašnjenja u odnosu na okolne biljke koje su im konkurencija, mogu dati i 30% manji prinos.

Odluka o ponovnoj setvi

Ponovna setva može biti neophodna usled oštećenja ili gubitka biljaka izazvanih bolestima na početku sezone, dužih perioda sa nižom temperaturom zemljišta, mraza, poplava, grada, ili oštećenja od insekata. Dva scenarija obično postoje u oblastima sa ovakvim problemima:

- nejednako nicanje dovodi do različitih visina ili različitih razvojnih faza biljaka

- ili je broj biljaka znatno niži od željenog ili planiranog

Tipično za ponovnu setvu je da je ona svrsishodna samo u slučaju smanjenog broja biljaka u polju, ali ne i u slučaju nejednakog nicanja.

Za donošenje odluke o ponovnoj setvi potrebno je:

• Proceniti trenutan broj biljaka u polju (ukoliko je kod ranih i srednje ranih hibrida broj izniklih biljaka po hektaru manji od 55.000 a za srednje kasne i kasne manji od 45.000, potrebno je uzeti u obzir ponovnu setvu).

• Izračunati očekivani prinos na osnovu postojećeg broja biljaka.

• Uporediti očekivani prinos posle presejavanja sa potencijalni prinosom postojećeg useva.

• Proceniti troškove ponovne setve. Troškovi ponovne setve uključuju oranje, seme, gorivo (za obradu i setvu), dodatne pesticide, rad, itd. Verovatnoća za oštećenja od jesenjeg mraza za kasnije posejan kukuruz je takođe je veća. Razmisliti o izboru hibrida kraće vegetacije kod veoma kasnog roka presejavanja.

Grafikon 1

Grafikon 2


KWS